ขิม 9 หย่อง

ขิม 9 หย่องนี้เป็น"วิวัฒนาการ"ในการผลิตขิมที่สำคัญอีกก้าวหนึ่งของช่างดนตรีไทยทีเดียว

เพราะตัวขิมจะมีลักษณะเด่นๆที่เปลี่ยนไปจากขิม 7 หย่องอย่างเห็นได้ชัด ดังในภาพต่อไปนี้

00000043.gif

ชื่อเรียกส่วนต่างๆของขิม 9 หย่อง

1 ตัวขิม 2 หย่องขิมมี 9 อัน 3 หมุดยึดสายเป็นเกลียว

4 ช่องเสียงอยู่ข้างใต้ตัวขิม 5 ไม้ขิม 6 หน้าขิมด้านบนเรียบ

ตัวขิมจะมีขนาดใหญ่กว่าขิมธรรมดาทั่วไป พิ้นผิวด้านบนมีลักษณะโค้งลาดเล็กน้อยและไม่ได้ทำ

"ช่องเสียง" ไว้เป็นรูกลมๆขิมแบบ 7 หย่องแต่ได้ทำเป็นร่องยาวไว้ที่ข้างใต้ตัวขิมแทน (ดูภาพ

หมายเลข 4) ทำให้ภาพตัวขิมด้านบนดูแปลกออกไปจากเดิม

นอกจากการย้ายตำแหน่งของ "รูช่องเสียง" แล้ว ขิม 9 หย่องยังได้เพิ่มจำนวนหย่องรองรับ

รายขิมด้านบนขึ้นไปอีก 2 อันรวมเป็น 9 อัน ด้วยเหตุผลดังนี้คือ เนื่องจากขิมชนิดนี้ใช้สายลวด

เหล็กเสตนเลส-สตีล แทน สายทองเหลือง สายเสตนเลส-สตีลนั้นมีความเหนียวคงทนมากกว่า

สายทองเหลืองหากต้องการให้เสียงขิมกังวานดีจะต้องขึงให้มีความตึงมากๆแต่ถ้าช่วงยาวของ

ขิมมีขนาดเท่าเดิมเช่นเดียวกับขิม 7 หย่องแล้วจะไม่สามารถขึงให้ตึงมากๆได้เพราะระดับเสียง

จะสูงเกินไป คือจะสูงกว่าระดับเสียงเพียงออ ซึ่งนิยมใช้บรรเลงกันในวงเครื่องสายของไทย ดัง

นั้นผู้ผลิตขิมจึงได้เพิ่มความยาวของตัวขิมออกไปอีกเพื่อให้สามารถเพิ่มความตึงของสายขิมได้

มากขึ้นโดยไม่ทำให้ระดับเสียงสูงขึ้นแต่เมื่อเพิ่มช่วงยาวแล้วหากไม่เพิ่มทางช่วงกว้างให้สัมพันธ์

กัน ตัวขิมจะแลดูเรียวยาวผิดส่วนไป จึงต้องเพิ่มทางส่วนกว้างออกไปอีกทำให้จำนวนหย่องเพิ่ม

ขึ้นอีก 2 หย่อง กลายเป็นขิม 9 หย่องไป ถ้าหากจะใช้จำนวน 7 หย่องเหมือนเดิมโดยขยายช่วง

ห่างระหว่างหย่องแต่ละอันออกไปก็จะทำให้ตำแหน่งการตีสายขิมแต่ละตำแหน่งกว้างมากเกิน

ไปจะไม่สะดวกสำหรับผู้บรรเลงเพราะต้องเคลื่อนไหวมือเป็นระยะทางมากขึ้นทั้งในแนวนอน

และในแนวดิ่ง การจัดวางระยะตำแหน่งสายขิมในแนวดิ่งให้เหมือนกับขิม 7 หย่องจึงสะดวก

กว่าเพราะผู้บรรเลงจะเคลื่อนไหวมือยาวมากกว่าเดิมเฉพาะทางด้านแนวนอนเท่านั้น

นอกจากตำแน่งของ "รูช่องเสียง" ที่เปลี่ยนไป จำนวน "หย่อง" ที่เพิ่มขึ้น และใช้สายลวด

"เสตนเลส-สตีล" แทนสายลวด "ทองเหลือง" แล้ว ส่วนประกอบอื่นๆของขิมแบบนี้ก็คล้ายกับ

ขิม 7 หย่องโดยทั่วไปแต่คุณภาพของเสียงนั้นดีกว่าขิมที่ใช้สายลวดทองเหลืองและยังสามารถ

บรรเลงในระดับเสียง "เพียงออ" ได้ด้วย เสียงของขิม 9 หย่องนี้จะมีความคมชัดและมีความ

นิ่มนวลมากกว่าขิม 7 หย่อง แต่ความดังจะด้อยกว่าเล็กน้อย ซึ่งสามารถแก้ไขได้โดยการเลือกไม้

ตีขิมที่เหมาะสม การที่มีตำแหน่งการตีสายขิมเพิ่มขึ้นอีกแถวละ 2 ตำแหน่งทั้ง 3 แถว ทำให้ผู้

บรรเลงสามารถใช้เสียงได้มากขึ้น การบรรเลงขิมจึงมีความสะดวกและมีความไพเราะน่าฟังมาก

ขึ้นด้วย นอกจากนั้นยังสามารถเทียบให้เข้ากับระดับเสียงของดนตรีสากลได้ด้วยเพราะเมื่อมีสาย

เพิ่มขึ้นก็สามารถจัดเสียงบางเสียงเป็น "ครึ่งเสียง" ไว้ในระหว่างเสียงเต็ม ทำให้สามารถ

บรรเลงเพลงสากลได้ดีสิ่งที่แปลกออกไปอีกประการหนึ่งของขิม 9 หย่องคือ หย่องบังคับเสียง

นั้นนอกจากสันด้านบนจะทำเป็นท่อนโลหะกลมมนสวยงามแล้ว ยังทำเป็นเชิงยื่นเข้ามาทางด้าน

ในตัวขิมด้วย "เชิง" หรือส่วนยื่นที่ว่านี้ใช้ประโยชน์ในการปรับเทียบเสียงขิมได้หลากหลายยิ่ง

ขึ้น โดยใช้เป็นที่สำหรับสอดท่อนโลหะกลมๆหนุนเข้าไปคั่นอยู่ใต้สายขิมทำให้สามารถปรับเทียบ

เสียงขิมได้มากขึ้นโดยไม่ต้องหมุนที่หมุดเทียบเสียง การเทียบเสียงขิมแบบนี้จะใช้ในกรณีที่ต้อง

การเพิ่มระดับเสียงของสายขิมตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่งให้มีระดับเสียงสูงขึ้นโดยไม่ทำให้ระดับ

เสียงของสายขิมด้านฝั่งตรงกันข้ามเปลี่ยนแปลงไป (เรื่องนี้จะได้อธิบายโดยละเอียดต่อไปในบท

ที่ว่าด้วยวิธีการปรับเทียบเสียงสายขิม)

สรุปรวมความแล้ว ขิม 9 หย่อง เป็นขิมที่ช่างดนตรีของไทยได้คิดค้นและพัฒนาขึ้นจนมี

ลักษณะแตกต่างออกไปจากขิมโป๊ยเซียนมาก ทั้งยังให้คุณภาพเสียงที่ดีกว่า นับว่าเป็นวิวัฒนาการ

ทางด้านการผลิตขิมที่สำคัญก้าวหนึ่งในวงการดนตรีของไทย